Rozdzielność majątkowa

Przesłanki ustanowienia rozdzielności majątkowej przez Sąd

Zgodnie z treścią art. 52 § 1 k.r.o. z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej. Poprzez ważne powody stanowiące podstawę do ustanowienia rozdzielności majątkowej rozumie się powstanie takiej sytuacji, która w konkretnych okolicznościach faktycznych wywołuje stan pociągający za sobą naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków i z reguły także dobra rodziny. Takie też stanowisko prezentowane jest w judykaturze m.in. uchwała  pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 1972 r., o sygn. akt III CZP 69/70, oraz z dnia 9 czerwca 1976 r., o sygn. akt III CZP 46/75, a także w nowszym orzecznictwie m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2003 r., o sygn. akt II CKN 78/01, jak i w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2003 r., o sygn. akt II CKN 398/01.

Przykłady ważnych powodów uzasadniających ustanowienie rozdzielności majątkowej

rozdzielność majątkowaWażne powody uzasadniające ustanowienie rozdzielności majątkowej występują wówczas, gdy jeden z małżonków wobec zaniedbywania swoich obowiązków względem rodziny nie przyczynia się do powstania majątku bądź ten majątek marnotrawi. W takiej sytuacji należy wnikliwie sprawdzić jak układają się stosunki osobiste jak i stosunki majątkowe między małżonkami i w następstwie odpowiedniej ich oceny czy istnieją podstawy do rozdzielności majątkowej.

Przez ważne powody ustanowienia rozdzielności majątkowej przyjmuje się również okoliczności wynikające z rozdźwięków między małżonkami natury osobistej, powodujące sytuacje, w których wykonywanie przez każdego z nich zarządu nad ich wspólnym majątkiem jest niemożliwe lub w znacznym stopniu utrudnione i że wspólność majątkowa przestaje służyć dobru założonej przez małżeństwo rodziny (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 1972 r. w sprawie o sygn. akt III CRN 250/72).

Za ważny powód ustanowienia rozdzielności majątkowej przez Sąd przyjmuje się także separację małżonków, która uniemożliwia im współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym. W takiej sytuacji istnieje realne zagrożenie dla interesów każdego z małżonków jak również dla nich obojga.

Kto oprócz małżonka może żądać ustanowienia rozdzielności majątkowej?

Ustanowienia rozdzielności majątkowej także może żądać wierzyciel jednego z małżonków, jeżeli uprawdopodobni, że zaspokojenie wierzytelności stwierdzonej tytułem wykonawczym wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków. Często Wierzyciel nie musi udowodnić, iż zaspokojenie wierzytelności wymaga podziału majątku wspólnego. Zatem nie jest wymagane również stwierdzenie bezskuteczności egzekucji przez umorzenie postępowania przez komornika sądowego. Podobnie wierzyciel nie musi udowadniać, że majątek osobisty małżonka dłużnika nie wystarczył na zaspokojenie należności. W toku postępowania o ustanowienie rozdzielności majątkowej wystarczające będzie wykazanie rażącej dysproporcji pomiędzy majątkiem osobistym małżonka będącego dłużnikiem a majątkiem wspólnym. Rozstrzygnięcie o rozdzielności majątkowej musi być oparte na starannych oraz wnikliwych ustaleniach, a to czy i jakie poważniejsze zobowiązania zostały zaciągnięte przez pozwanego małżonka, na jakie cele zostały zużyte aktualnie uzyskane kredyty i pożyczki, w jaki sposób są one zabezpieczone. Potrzeba ochrony wierzycieli przed pokrzywdzeniem staje się aktualna w sytuacji, gdy małżonek będący dłużnikiem zaciągnął zobowiązania na zaspokojenie potrzeb rodziny bądź w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, jednakże w uzgodnieniu z współmałżonkiem oraz wspólnym korzystaniu z osiąganych korzyści.

Rozdzielność majątkowa a umowa majątkowa małżeńska

Na podstawie art. 52 § 3 k.r.o. ustanowienie rozdzielności majątkowej przez Sad na żądanie jednego z małżonków nie wyłącza zawarcia przez małżonków umowy majątkowej małżeńskiej. Jeżeli rozdzielność majątkowa została ustanowiona na żądanie wierzyciela, małżonkowie mogą zawrzeć umowę majątkową małżeńską po dokonaniu podziału majątku wspólnego lub po uzyskaniu przez wierzyciela zabezpieczenia, albo zaspokojenia wierzytelności, lub po upływie trzech lat od ustanowienia rozdzielności.

Rozdzielność majątkowa z mocy prawa

Rozdzielność majątkowa powstaje z mocy prawa, w razie ubezwłasnowolnienia lub ogłoszenia upadłości jednego z małżonków. W przypadku ubezwłasnowolnionego całkowicie ustanawiany wówczas jest opiekun, zaś dla ubezwłasnowolnionego częściowo kurator. Z dniem ogłoszenia upadłości jednego z małżonków ustaje wspólność majątkowa, zarówno ustawowa, jak i umowna, a majątek wspólny małżonków istniejący w dniu upadłości wchodzi do masy upadłości i jest przeznaczony na zaspokojenie wierzytelności upadłościowych. W razie uchylenia ubezwłasnowolnienia, a także umorzenia, ukończenia lub uchylenia postępowania upadłościowego, między małżonkami powstaje ustawowy ustrój majątkowy.

Tak więc w sprawie o ustanowienie rozdzielności majątkowej istotne znaczenie mają kwestie czysto majątkowe jak i możliwość porozumienia się małżonków w sprawach związanych z zarządem majątkiem wspólnym.

Sprawy dotyczące ustanowienia rozdzielności majątkowej często bywają niezwykle skomplikowane jeśli mamy zbadać czy wiążąca strony ustawowa wspólność majątkowa małżeńska stanowi ustabilizowaną podstawę materialną rodziny oraz czy spełnia podstawową funkcję, dlatego też pomoc adwokata może się okazać nieoceniona. Nasza Kancelaria zajmuje się prowadzeniem spraw z zakresu prawa rodzinnego, dlatego jeśli potrzebujesz pomocy w tym zakresie umów się na spotkanie. Numer telefonu, adres korespondencyjny oraz adres e-mail znajdziesz w zakładce KONTAKT. Zapraszamy do siedziby naszej Kancelarii Adwokackiej w centrum Rzeszowa.