Upadłość konsumencka z powodu koronawirusa

Zmiany dotyczące upadłości osób fizycznych
w dobie pandemii koronawirusa

W dniu 13 marca 2020 r. na terytorium Polski został wprowadzony stan zagrożenia epidemicznego wywołanego wirusem COVID-19. W konsekwencji Rząd wprowadził liczne ograniczenia jak i podjął działania zmierzające do zapobiegnięcia rozpowszechnianiu się koronawirusa. Wprowadzone rozwiązania w czasie stanu pandemii powodują poważne zagrożenia zarówno dla osób prowadzących działalność gospodarczą, ale i dla osób zatrudnionych a posiadających różnego rodzaju zadłużenia, bowiem w konsekwencji może dojść do naruszenia i pogorszenia sytuacji finansowej tych osób.

W związku z pogorszeniem sytuacji finansowej spowodowaną pandemią koronawirusa kto może ubiegać się o ogłoszenie upadłości? Kiedy można mówić o niewypłacalności?

upadłość konsumencka z powodu koronawirusaW pierwszej kolejności podkreślić należy, iż postępowanie w przedmiocie ogłoszenia upadłości może toczyć się wyłącznie w stosunku do osoby – dłużnika, która stała się niewypłacalna. O niewypłacalności mówimy wówczas, gdy spełnione są dwie niezależne od siebie przesłanki, tj. przesłanka płynnościowa, zgodnie z którą dłużnik jest niewypłacalny, gdy utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych i opóźnienie przekracza 3 miesiące oraz przesłanka bilansowa (majątkowa) w myśl, której dłużnik jest niewypłacalny, kiedy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający 24 miesiące.

Zaznaczyć należy, iż pierwsza przesłanka ma zastosowanie do każdego przedsiębiorcy bez względu na formę prawną prowadzonej działalności gospodarczej, zaś druga przesłanka dotyczy przedsiębiorców działających w formie spółek kapitałowych lub spółek osobowych.

Skutki epidemii koronawirusa w znacznej mierze dotkną osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, bowiem z uwagi na prowadzane przez Rząd ograniczenia dojdzie do utraty zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Przedsiębiorcy w ramach działalności gospodarczej korzystają z finansowania obcym kapitałem poprzez umowy kredytowe, umowy leasingu, umowy najmu itd., zatem wobec ograniczenia kontaktów, rynku zbytu a koniecznością uiszczenia kosztów stałych tj. ubezpieczenia społecznego, wynagrodzenia pracowników oraz wydatków wynikających z prowadzonej działalności, utrata płynności finansowej jest gwarantowana. Podobnie będzie w przypadku osób, które posiadają zobowiązania finansowe, ale utraciły zatrudnienie z uwagi na pogorszenie sytuacji materialnej pracodawcy lub zleceniodawcy.

Od kiedy będzie liczony termin utraty zdolności o wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych?

Ustawodawca w ustawie Prawo upadłościowe przewidział domniemanie prawne, zgodnie z którym dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Podkreślić należy, iż termin liczymy od daty, kiedy najstarsze z niezapłaconych zobowiązań stało się wymagalne. Już od tej daty można określić zarówno najstarsze wymagalne nieuregulowane zobowiązanie oraz początek terminu 3 miesięcy świadczącego o stanie niewypłacalności. Dopiero wtedy rozpoczyna się bieg terminu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Jakie rozwiązania zostały przewidziane w nowelizacji ustawy Prawo upadłościowe?

Wprowadzone zmiany ustawy Prawo upadłościowe zakładają rezygnację z badania przez Sąd Upadłościowy możliwego zawinienia dłużnika bądź w doprowadzeniu bądź w pogłębieniu stanu niewypłacalności w toku ogłaszania upadłości. Stąd też ogłoszenie upadłości uzależnione będzie od powstania stanu niewypłacalności. Zauważyć należy, iż w wyniku wprowadzonej zmiany mniejsi przedsiębiorcy uzyskali możliwość ogłoszenia upadłości na takich samych zasadach jak osoby fizyczne (konsumenci), tym samy nie będą traktowani jak podmioty działające w formie spółek osobowych czy też spółek kapitałowych.

Kolejną zmianą przewidzianą przez nowelizację jest skrócenie postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości poprzez skorzystanie z procedury uproszczonej ogłoszenia upadłości bez wyznaczania sędziego-komisarza w przypadku osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej.

Zatem zmiana tycząca się braku badania i uwzględniania przez Sąd ewentualnego zawinienia w doprowadzeniu albo w pogłębieniu stanu niewypłacalności spowoduje, iż ogłoszenie upadłości konsumenckiej otworzy się na osoby, których zaciągnięte zobowiązania finansowe jak i decyzje w tym zakresie mogły być zinterpretowane w poprzednim stanie prawnym jako działania zawinione.

Aktualny stan pandemii koronawirusa jak i wprowadzone ograniczenia a zarazem powodujące utratę dochodów może spowodować, iż niektóre osoby fizyczne prowadzące i nieprowadzące działalności gospodarczej mogą rozważać skorzystanie z oddłużenia poprzez ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Takie rozwiązanie może być deską ratunku w przypadku, gdy Rządowe rozwiązania polegające na wsparciu finansowym okażą się niewystarczające.

Upadłość Konsumencka i Przedsiębiorców

Jeżeli interesuje Cię tematyka artykułu i masz pytania związane upadłością osób fizycznych, skontaktuj się z nami. Numer telefonu, adres korespondencyjny oraz adres e-mail znajdziesz w zakładce KONTAKT. Zapraszamy do siedziby naszej Kancelarii Adwokackiej w centrum Rzeszowa.

Adwokat Rzeszów