Ustawa w celu poprawy skuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych

Głównym założeniem niniejszej ustawy jest sprawniejszy przepływ informacji o dłużnikach alimentacyjnych między urzędami i instytucjami państwowymi a komornikami sądowymi w celu ustalenia czy dłużnik alimentacyjny pracuje. Ponadto dodatkowym założeniem ustawy jest nałożenie wyższych sankcji na pracodawców w przypadku nielegalnego zatrudniania dłużników alimentacyjnych. W wyniku wprowadzonych zmian ma nastąpić wzrost ściągalności świadczeń z tytułu obowiązku alimentacyjnego przysługującego dzieciom jak również ściągalność należności budżetu państwa wynikających z tytułu wypłacania ze środków finansowych budżetu państwa świadczeń w przypadku bezskuteczność egzekucji alimentów.

poprawa skuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnychZnowelizowane przepisy w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego zakładają w przypadku art. 831 w § 1 pkt 1 dodanie pkt 1a w przedmiocie wprowadzenia zasady zgodnie z którą nie podlega egzekucji jest jedynie 50% kwot diet przysługujących z tytułu podróży służbowych – jeżeli egzekucja ma na celu zaspokojenie roszczeń z tytułu alimentów, w tym należności budżetu państwa z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów; zaś art. 886 § 1 zmianę poprzez podwyższenie wysokości grzywny wymierzanej pracodawcy przez komornika, który nie wykonuje obowiązków związanych z egzekucją świadczeń alimentacyjnych od zatrudnionego przez niego pracownika – z kwoty 2 000 zł do kwoty 5 000 zł; z tym, że taka grzywna będzie obligatoryjnie powtarzana w sytuacji dalszego uchylania się przez pracodawcę od wykonywania powyższych obowiązków w dodatkowo wyznaczonym terminie; oraz art. 1052 zmianę poprzez podwyższenie maksymalnej wysokości grzywny wymierzanej w jednym postanowieniu przez sąd w przypadku egzekucji świadczeń niepieniężnych z kwoty 10 000 zł do kwoty 15 000 zł.

Kolejne zmiany tyczą się ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji a dokładnie art. 8 i polegają na ograniczeniu wyłączenia spod egzekucji administracyjnej kwot otrzymywanych na pokrycie wydatków służbowych, w tym kosztów podróży i wyjazdów - w sytuacji prowadzenia egzekucji mającej na celu zaspokojenie roszczeń z tytułu alimentów, w tym należności budżetu państwa z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów (pkt 10). Jednocześnie w pkt 10a wprowadzono zasadę, iż nie podlega egzekucji administracyjnej 50% kwot diet otrzymanych na pokrycie wydatków służbowych, w tym kosztów podróży i wyjazdów – jeżeli egzekucja ma na celu zaspokojenie roszczeń z tytułu alimentów, w tym należności budżetu państwa z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów.

Wprowadzone niniejszą ustawa zmiany dotyczą również ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy polegające na dodaniu w art. 281 § 2 zgodnie z którym wprowadzono, iż w razie nie potwierdzenia na piśmie zawartej z pracownikiem umowy o pracę, gdy pracownik jest osobą wobec której toczy się egzekucja świadczeń alimentacyjnych oraz egzekucja należności budżetu państwa powstałych z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów i pracownik zalega ze spełnieniem tych świadczeń za okres dłuższy niż 3 miesiące, pracodawca lub osoba działająca w jego imieniu podlega karze grzywny od 1 500 zł do 45 000 zł. Natomiast w przepisie art. 282 dodano § 3 na podstawie, którego kto, wbrew obowiązkowi wypłaca wynagrodzenie wyższe niż wynikające z umowy o pracę, bez dokonania potrąceń na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych, pracownikowi wobec którego toczy się egzekucja świadczeń alimentacyjnych oraz egzekucja należności budżetu państwa powstałych z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów i pracownik taki zalega ze spełnieniem tych świadczeń za okres dłuższy niż 3 miesiące – podlega karze grzywny od 1 500 zł do 45 000 zł. Zmiany w tym zakresie wchodzą w życie z dniem 1 grudnia 2020 r.

Przewidziane zmiany dotyczą także ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodek karny wykonawczy poprzez dodanie art. 43ga regulującego, iż podmiot dozorujący udostępnia niezwłocznie na piśmie w postaci papierowej lub elektronicznej komornikowi sądowemu i Państwowej Inspekcji Pracy, na ich wniosek, informacje dotyczące miejsca pobytu skazanego uchylającego się od wykonania obowiązku alimentacyjnego, w tym spłaty należności budżetu państwa z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, wobec którego zastosowano karę, środek karny lub środek zabezpieczający łączące się z dozorem elektronicznym. Jednocześnie w/w informacje udostępnia się: komornikowi sądowemu w celu dokonania egzekucji świadczeń alimentacyjnych, w tym należności budżetu państwa z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, od dłużników uchylających się od obowiązków alimentacyjnych; oraz Państwowej Inspekcji Pracy w celu kontroli przez Państwową Inspekcję Pracy legalności zatrudnienia skazanego uchylającego się od wykonania obowiązku alimentacyjnego, w tym spłaty należności budżetu państwa z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów.

Nowelizacja przepisów odnosi się również do ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez w art. 50 ust. 3 i dodanie ust. 20 – 23, polegające na zobowiązaniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do udostępniania w drodze elektronicznej w tym m.in. komornikom sądowym określonych w ustawie danych ubezpieczonego będącego dłużnikiem uchylającym się od zobowiązań alimentacyjnych oraz danych dotyczących płatników składek takich ubezpieczonych. Niniejsze rozwiązanie umożliwić sprawną egzekucję świadczeń alimentacyjnych oraz należności budżetu państwa z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów. Co więcej w razie zmiany danych podlegających udostępnieniu Zakład Ubezpieczeń Społecznych zobowiązany będzie do udostępnienia komornikom sądowym w drodze elektronicznej zmienionych danych. Natomiast komornik sądowy zobowiązany będzie do bieżącego informowania w drodze elektronicznej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zaprzestaniu prowadzenia egzekucji świadczeń alimentacyjnych oraz do potwierdzania nie rzadziej niż co 6 miesięcy o dalszym prowadzeniu egzekucji takich świadczeń. Powyższe zmiany wchodzą w życie w dniu 28 grudnia 2019 r.

Ustawa przewiduje również zmiany w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez wprowadzenie art. 56a, iż organizując roboty publiczne podmioty wskazane w ustawie są obowiązane zatrudniać w pierwszej kolejności bezrobotnych będących dłużnikami alimentacyjnymi, zaś w 108 ust. 2a, że Minister właściwy do spraw pracy przy podziale środków rezerwy Funduszu Pracy na finansowanie działań aktywizacyjnych realizowanych przez powiatowe i wojewódzkie urzędy pracy uwzględnia w szczególności działania aktywizujące bezrobotnych będących dłużnikami alimentacyjnym.

Zmiany dotyczą także ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów polegające na podwyższeniu wysokości kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zakładając, iż świadczenia z funduszu alimentacyjnego będą przysługiwały, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 800 zł. Niniejsza zmiana będzie miała zastosowanie po raz pierwszy przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy rozpoczynający się od dnia 1 października 2019 r., bowiem zmiany w tym zakresie wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2019 r.

Nowelizacja tyczy się również ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny, w której przyznano, iż prawo do posiadania Karty przysługuje dziecku bez ograniczeń wiekowych w przypadku dzieci legitymujących się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Zmiany w/w wchodzą w życie z dniem 28 grudnia 2018 r, z mocą od dnia 1 stycznia 2019 r.

Końcowo podkreślono, iż do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustaw zmienianych w art. 1 (ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodek postępowania cywilnego) i art. 2 (ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Jeżeli interesuje Cię tematyka artykułu i masz pytania z nim skontaktuj się z nami. Numer telefonu, adres korespondencyjny oraz adres e-mail znajdziesz w zakładce kontakt.