Jak wystąpić o separację?

Pozytywne przesłanki orzeczenia separacji

Niezbędnym warunkiem orzeczenia między małżonkami separacji jest wystąpienie zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego. Nie ma, więc wymogu by rozkład pożycia był trwały i zupełny, jak w przypadku rozwodu. Oznacza to, że sąd orzeknie separację w przypadku, gdy można się spodziewać, że małżonkowie powrócą do wspólnego życia.

Rozkład pożycia małżeńskiego staje się zupełny, gdy nie istnieją między małżonkami żadna z więzi, tj. duchowa, fizyczna i gospodarcza. Wyjątkiem jest istnienie wspólnoty gospodarczej – np. wspólne zamieszkiwanie, bowiem mimo jej istnienia Sądy orzekają między stronami separacje.

Negatywne przesłanki orzeczenia separacji

Negatywną przesłanką orzeczenia separacji między stronami jest sytuacja, w której mogłoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków. Chodzi o sytuację, w której w razie orzeczenia separacji dobro wspólnego małoletniego dziecka by na tym znacząco ucierpiało. Kwestia ta jest ustalana w oparciu o opinie Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów.
Kolejną negatywną przesłanka orzeczenia separacji jest sytuacja, w której orzeczenie separacja byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Orzeczenie separacji zatem nie jest dopuszczalne w sytuacji, gdy jedno z małżonków jest nieuleczalnie chore, potrzebuje opieki, a orzeczenie separacji stanowiłoby dla niego rażącą krzywdę. 

Postępowanie sądowe w sprawie separacji 

Aby wszcząć procedurę w sprawie orzeczenia separacji, należy w pierwszej kolejności złożyć w Sądzie Okręgowym pozew o separację, Sądu Okręgowego, który jest właściwy ze względu na ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków, w przypadku gdy jedno z nich jeszcze stale przebywa w tym okręgu. W przypadku, gdy każdy z małżonków mieszka w innym miejscu właściwy będzie sąd okręgowy miejsca zamieszkania strony pozwanej. Jeżeli nie da się ustalić tego miejsca zamieszkania strony pozwanej to właściwy będzie sąd miejsca zamieszkania powoda.
Składając pozew o separację konieczne jest uiszczenie opłaty sądowej w wysokości 600 zł. 

W trakcie rozprawy Sąd bada - między innymi - jakie okoliczności doprowadziły do rozkładu pożycia i czy małżonkowie mają małoletnie dzieci. Poza tym zawsze Sąd przeprowadza dowód z przesłuchania małżonków.

Konsekwencje orzeczenia separacji między małżonkami

W pierwszej kolejności należy jasno zaznaczyć, iż separacja nie powoduje ustania małżeństwa. Najważniejszymi konsekwencjami jej orzeczenia są:

  • brak możliwości zawarcia nowego związku małżeńskiego przez każdą ze stron;
  • powstanie rozdzielności majątkowej - następstwem tego jest możliwość żądania przez każdego z małżonków podziału majątku, który był objęty wspólnością ustawową (na wniosek jednego z małżonków Sąd może w wyroku orzekającym separację dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli dokonanie tego nie spowoduje nadmiernej zwłoki);
  • istnienie wciąż obowiązku wzajemnej pomocy jeżeli wymagają tego względy słuszności;
  • orzeczenie przez Sąd o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania separowanych małżonków, o ile małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie;
  • brak dziedziczenia małżonków po sobie na podstawie ustawy (wyjątkiem, jest sytuacja jeżeli spadkodawca ustanowił go w testamencie spadkobiercą), małżonkowie tracą też prawo do zachowku;
  • w wyroku orzekającym separację Sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków oraz orzeka, w jakiej wysokości każde z małżonków obowiązane jest do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka.

Sprawy z zakresu prawa rodzinnego w tym sprawy o orzeczenie separacji między małżonkami są sprawami dość emocjonalnymi dlatego pomoc adwokata może się okazać nieoceniona. Nasza Kancelaria zajmuje się prowadzeniem spraw z zakresu prawa rodzinnego, dlatego jeśli potrzebujesz pomocy w tym zakresie umów się na spotkanie. Numer telefonu, adres korespondencyjny oraz adres e-mail znajdziesz w zakładce KONTAKT. Zapraszamy do siedziby naszej Kancelarii Adwokackiej w centrum Rzeszowa.