ROZWÓD - Przesłanki orzeczenia rozwodu

Postępowanie w sprawie rozwodu jest jednym z głównych postępowań z zakresu prawa rodzinnego. Specyfika tego postępowania nie opiera się wyłącznie na odrębności procedury cywilnej, ale przede wszystkim na szczególnym znaczeniu tego postępowania, albowiem dotyczy ważnej sfery życia każdego człowieka jaką jest Rodzina. Z żądaniem rozwodu może wystąpić każdy z małżonków, jednakże konieczne jest wypełnienie określonych ustawą przesłanek.

przesłanki orzeczenia rozwoduZgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym rozwód można orzec jedynie wtedy, gdy pomiędzy małżonkami istnieją tzw. przesłanki pozytywne, czyli okoliczności wymagane dla orzeczenia rozwodu przy jednoczesnym braku wystąpienia tzw. przesłanek negatywnych.

Do przesłanek pozytywnych rozwodu zalicza się zupełny i trwały rozkład pożycia między małżonkami. Poprzez rozkład pożycia małżeńskiego należy rozumieć zjawisko narastające, uwarunkowane zaistnienie pewnych faktów czy też zachowań, które w następstwie prowadzą do rozkładu pożycia. W przypadku, gdy w małżeństwie jeden z małżonków nadużywa alkoholu albo stosuje przemoc domową albo dopuścił się niewierności małżeńskiej - zdrady małżeńskiej od razu nie stanowi dostatecznej przesłanki do orzeczenia rozwodu małżeństwa, ponieważ Sąd orzekający zobowiązany jest do zbadania czy w tym małżeństwie stron nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia.

Zupełny rozkład pożycia małżeńskiego odnosi się do sytuacji, w której doszło do zerwania wszystkich więzi łączących małżonków tj. więzi duchowej, więzi fizycznej oraz więzi gospodarczej. Wskazać należy, iż wspólne pożycie małżeńskie dotyczy sfery emocjonalnej a to wzajemnej miłości, akceptacji, zaufania, szacunku, ale i współżycia fizycznego a także wspólnoty gospodarczej związanej z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego. W sytuacji, kiedy nie doszło do całkowitego zerwania więzi gospodarczej między małżonkami np. gdy małżonkowie mimo zerwania więzi małżeńskich nadal wspólnie zamieszkują, wspólnie spłacają zobowiązania kredytowe, wtedy nie stoi na przeszkodzie istnienie częściowej więzi gospodarczej dla orzeczenia rozwodu.

Zaś o trwałym rozkładzie pożycia małżeńskiego mówimy w sytuacji, gdy doświadczenie życiowe pozwala przyjąć, iż z uwagi na okoliczności sprawy nie nastąpi powrót małżonków do wspólnego pożycia. Jednakże upływ czasu nie stanowi wyłącznej przesłanki świadczącej o trwałości rozkładu pożycia, albowiem mogą zdarzyć się zdarzenia o takiej wadze oraz znaczeniu dla małżonków, które powodują dalekie naruszenie harmonijność pożycia, i w następstwie nie można oczekiwać powrotu do wspólnego pożycia małżonków, pomimo iż rozłam w ich małżeństwie nastąpił w ciągu krótkiego czasu, jaki upłynął od zaistniałego zdarzenia, np. zdrada małżeńska.

W każdym razie zarówno zupełność jak i trwałość rozkładu pożycia małżeńskiego muszą występować łącznie, albowiem nie zawsze zupełność rozkładu wiąże się z jego trwałością. 

Kodeks rodzinnym i opiekuńczy reguluje również przepisy na podstawie, których rozwód nie może zostać orzeczony nawet wówczas gdy między małżonkami nastąpi trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego tzw. negatywne przesłanki rozwodu.

Do negatywnych przesłanek rozwodu należy zaliczyć dobro wspólnych małoletnich dzieci stron. Orzeczenie rozwodu jest niedopuszczalne, jeżeli w skutek jego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci stron. W takiej sytuacji Sąd orzekający bierze pod uwagę wszystkie okoliczności, które będą miały wpływ na rozwój oraz wychowanie dziecka. Dokonując analizy, czy dobro dzieci sprzeciwia się rozwodowi, należy rozważyć, jaka byłaby sytuacja dzieci, gdyby nie doszło do rozwodu oraz porównać ją z sytuacją dzieci, jaka będzie po orzeczeniu rozwodu rodziców.

Kolejną negatywną przesłanką rozwodu są zasady współżycia społecznego. Za zasady współżycia społecznego uznaje się określone wzorce postępowania, ustalone przez normy moralne lub obyczajowe. Przykładem niedopuszczalności orzeczenia rozwodu z uwagi na normy moralne będzie nieuleczalna choroba małżonka, wówczas gdy jego stan zdrowia wymaga udzielenia pomocy i opieki. Zatem przesłanka zasad współżycia społecznego ma charakter oceny. Stąd też dokonując oceny orzeczenie rozwodu będzie niedopuszczalne, gdy w powszechnym odczuciu byłoby krzywdzące oraz niesprawiedliwe dla jednego z małżonków.

Ostatnią negatywną przesłanką rozwodu jest żądanie rozwodu przez małżonka wyłącznie winnego rozkładowi pożycia, wtedy orzeczenie rozwodu jest niedopuszczalne. Jednakże od tej reguły są dwa wyjątki, pierwszy gdy drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód oraz drugi gdy odmowa orzeczenia rozwodu z uwagi na okoliczności sprawy byłaby sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Jeżeli interesuje Cię tematyka artykułu i masz pytania z nim skontaktuj się z nami. Numer telefonu, adres korespondencyjny oraz adres e-mail znajdziesz w zakładce kontakt.