Kary za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej (DMC)
samochodu ciężarowego

Za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej (DMC) pojazdu odpowiada zarówno kierowca, jak i przewoźnik. Kierujący pojazdem o DMC do 3,5 tony otrzymuje mandat w wysokości do 3 000 zł na podstawie art. 97 Kodeksu wykroczeń. Przewoźnik wykonujący przewóz pojazdem powyżej 3,5 tony podlega karze administracyjnej z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym - od 500 zł do nawet 10 000 zł, zależnie od DMC pojazdu i procentowego stopnia przeładowania.

Kto odpowiada za przekroczenie DMC - kierowca czy przewoźnik?

Odpowiedzialność za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej rozkłada się na kilka podmiotów. W pojazdach o DMC do 3,5 tony karę pieniężną (mandat) ponosi bezpośrednio kierujący. W pojazdach powyżej 3,5 tony karę administracyjną z ustawy o transporcie drogowym nakłada się co do zasady na przewoźnika drogowego. Zgodnie z art. 140aa Prawa o ruchu drogowym karę może ponieść również podmiot wykonujący czynności ładunkowe (załadowca), nadawca lub spedytor, jeżeli wykonał załadunek w sposób powodujący przekroczenie DMC lub miał wpływ na powstanie naruszenia.

Ile wynosi kara za przekroczenie DMC w 2026 roku?

Wysokość kary administracyjnej zależy od dwóch czynników: dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz procentowego stopnia przeładowania. Poniższe stawki wynikają z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

DMC pojazdu	Stopień przekroczenia DMC	Kara pieniężna
do 3,5 t (bus, dostawczy)	niezależnie od stopnia (art. 97 k.w.)	mandat do 3 000 zł na kierującego
powyżej 3,5 t do 12 t	poniżej 5%	500 zł
powyżej 3,5 t do 12 t	od 5% do 15%	1 000 zł
powyżej 3,5 t do 12 t	od 15% do 25%	2 000 zł
powyżej 3,5 t do 12 t	25% i więcej	5 000 zł
powyżej 12 t	poniżej 5%	1 000 zł
powyżej 12 t	od 5% do 20%	2 000 – 5 000 zł
powyżej 12 t	20% i więcej	do 10 000 zł

 

Czy za jedno przeładowanie można dostać dwie kary?

Tak. Jeżeli przeładowanie jest na tyle duże, że pojazd staje się pojazdem nienormatywnym, na przewoźnika nakłada się dwie odrębne sankcje. Pierwsza wynika z ustawy o transporcie drogowym (kara administracyjna z załącznika nr 3). Druga wynika z art. 140ab Prawa o ruchu drogowym za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia - do 15 000 zł. Suma kar nałożonych podczas jednej kontroli na podstawie ustawy o transporcie drogowym nie może przekroczyć 12 000 zł, jednak łączna sankcja z obu ustaw może w praktyce sięgnąć 25 000-30 000 zł. Konstytucyjność takiego podwójnego karania bywa kwestionowana w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Co zrobić po nałożeniu kary za przekroczenie DMC?

Decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej można zaskarżyć. Procedura wygląda następująco:

1. Sprawdź protokół kontroli. Zweryfikuj metodę i warunki ważenia pojazdu - błędy w pomiarze (np. niewłaściwa nawierzchnia, brak legalizacji wagi) są częstą podstawą uchylenia decyzji.
2. Ustal właściwy organ i termin. Od decyzji wydanej przez wojewódzkiego inspektora transportu drogowego odwołanie wnosi się do Głównego Inspektora Transportu Drogowego w terminie 14 dni od doręczenia decyzji.
3. Wskaż przesłanki braku odpowiedzialności. Przewoźnik może uwolnić się od kary, jeżeli wykaże, że dochował należytej staranności, a do przekroczenia DMC doszło bez jego wiedzy i wpływu (np. wskutek błędu nadawcy lub załadowcy).
4. Złóż odwołanie wraz z dowodami. Do odwołania dołącz dokumentację przewozową, korespondencję ze zleceniodawcą oraz dowody na czynności załadunkowe wykonane przez inny podmiot.
5. Rozważ skargę do WSA. Jeżeli organ utrzyma decyzję w mocy, w terminie 30 dni przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Kancelaria Adwokacka adw. Kingi Duduś w Rzeszowie, specjalizuje się w prawie transportowym oraz obsłudze przewoźników krajowych i zagranicznych. Kancelaria prowadzi postępowania z ustawy o transporcie drogowym, ustawy SENT i BDO oraz reprezentuje klientów przed Wojewódzkim i Głównym Inspektorem Transportu Drogowego.
 

---
Najczęściej zadawane pytania:

1. Kto płaci karę za przekroczenie DMC - kierowca czy firma?
   W pojazdach do 3,5 tony mandat ponosi kierujący. W pojazdach powyżej 3,5 tony karę administracyjną z ustawy o transporcie drogowym nakłada się co do zasady na przewoźnika, a w określonych przypadkach także na załadowcę, nadawcę lub spedytora.
2. Ile wynosi maksymalna kara za przeładowanie ciężarówki?
   Suma kar z ustawy o transporcie drogowym podczas jednej kontroli nie może przekroczyć 12 000 zł. Jeśli pojazd stał się nienormatywny, dochodzi kara do 15 000 zł z Prawa o ruchu drogowym, przez co łączna sankcja może sięgnąć 25 000-30 000 zł.
3. Czy można odwołać się od kary za przekroczenie DMC?
   Tak. Od decyzji wojewódzkiego inspektora transportu drogowego przysługuje odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego w terminie 14 dni od doręczenia, a następnie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 30 dni.
4. Czy przewoźnik może uniknąć kary za przeładowanie?
   Tak, jeżeli wykaże, że dochował należytej staranności, a do przekroczenia DMC doszło bez jego wiedzy i wpływu - na przykład wskutek nieprawidłowego załadunku lub błędnych danych o masie towaru podanych przez nadawcę.